Met een sociocratische stichting heb je sociocratie tot het gaatje

Uiteindelijk kom je als vsv een keer voor de vraag te staan.
Wat gaan we worden –  juridisch gesproken?
Je moet een rechtspersoon worden. Een stichting, vereniging of wat dan ook.
Anders kun je geen bankrekening openen, om iets te noemen.
En die bankrekening heb je wél nodig. Bijvoorbeeld als je subsidies wil aanvragen.
Ook vsv’s die sociocratisch werken, moeten iets worden.

Ook VSV Vechtdal moest iets worden.
Voorzitter Monique Wüst, gynaecoloog: ‘Wij vinden sociocratie heel belangrijk in ons vsv. Het heeft zo’n omslag gegeven in de samenwerking, van elke maand ruzie naar beter begrip en vertrouwen tussen gynaecologen en verloskundigen. In de rechtspersoon die we gingen kiezen, wilden wij onze sociocratische manier van werken zo goed mogelijk borgen.’

Voordat ze iets worden, hebben vsv’s die sociocratisch werken meestal een Besluitvormende Kring (BVK). Daar zijn achterbankringen aan gekoppeld. In de BVK zitten het bestuur en de afgevaardigden van de achterbannen. Dan is de gedachte al snel: dit werkt lekker, laten we deze sociocratische structuur formaliseren.

Hoe dan?
Als eerste duikt dan vaak de verenigingsvorm op. Die is bekend. De landelijke club voor gynaecologen, de landelijke club voor verloskundigen, de landelijke club voor kraamzorg: allemaal verenigingen.

Een vereniging staat er goed op. Als leden heb je het laatste woord over je bestuur. Power to the people! De juristen die je raadpleegt, hebben vaak ook een voorkeur voor een vereniging: er is een kant-en-klaar pakket regels voor.

Maar dan ga je als sociocratische vsv naar de notaris.
Die schudt zijn hoofd.
Hij zegt: met dat ene orgaan voor bestuur en afgevaardigden mág je geen vereniging zijn.
In een vereniging moet je bestuur en leden scheiden. De wet schrijft dat voor.

De ziekenhuisjurist zegt: dan scheid je dat toch? In de praktijk blijf je gewoon samen besluiten nemen, met bestuur en leden bij elkaar. Je achterbankringen mag je ook houden. Dan ben je toch ook sociocratisch bezig?

Dat kun je inderdaad zo oplossen.
Maar je bent wel iets belangrijks kwijt.

Namelijk dat je er met elkaar uit moet komen. Want komt er gedoe, dan kan er toch tweespalt ontstaan tussen bestuur en de alv – omdat ze niet meer in één kring zitten maar gescheiden organen zijn. Hun onderlinge spanningen kunnen ze niet meer reguleren met het consentbeginsel.

Waardoor de ALV het bestuur kan overrulen.
Waardoor ook tweespalt kan ontstaan in de ALV.

Niet dat dit dus gaat gebeuren.
Maar het kan.

Wil je niet het risico lopen dat je in dat parket belandt?
Dan ligt een sociocratische stichting meer voor de hand.

Want dan kun je je volledige kringorganisatie borgen in je statuten. Alle deelnemers hebben er een plek. Zoals je in de praktijk werkt, staat het ook op papier. Als er problemen zijn, moeten de deelnemers samen in een kring zoeken naar een oplossing.

Er is geen uitweg.
Ook als het ingwikkeld wordt, is er geen stiekem deurtje naar een meerderheidsbesluit of naar het overrulen van elkaar. In een sociocratische vsv blijf je puzzelen in plaats van dat je toch weer gaat poweren.

Voor veel juristen is zo’n sociocratische stichting nieuw. En juristen zijn vaak huiverig voor nieuwigheden.
Maar Jayne Slot, jurist van het Sociocratisch Centrum, kan twijfels wegnemen bij collega-juristen van ziekenhuizen of kraamzorgorganisaties. Zij weet: die sociocratische stichting mag gewoon. Het Sociocratisch Centrum is zelf ook een stichting, sinds 1977.

Jayne heeft ook VSV Vechtdal geholpen.
Voorzitter Monique Wüst: ‘Jayne kon ons verhaal, waarom wij een stichting wilden, vertalen naar de juristen van het ziekenhuis en van de kraamzorg. Ikzelf ben gynaecoloog, ik zit niet zo diep in die materie, ik spreek die taal ook niet. Maar Jayne begreep hun zorgen. Zij kon ze bijpraten en geruststellen.’
Sinds dit jaar is Vechtdal een stichting.

Dus.
Ga je als vsv de stap zetten om een rechtspersoon worden? Wat je ook wil worden, het Sociocratisch Centrum weet hoe je sociocratie daar zo goed mogelijk in borgt. En wil je sociocratie tot het gaatje? Dan is een sociocratische stichting je beste optie.